احياء ومرمت قنوات و استخرهاي ذخيره‌ي آب در خراسان جنوبي يكي ديگر از فعاليت‌هاي بسيج سازندگي
شناسه خبر :۳۰۲۹

احياء ۳۰۰ رشته قنات لبخند روي لبان روستاييان نشاند

قنات یکی از قدیمی ترین فناوری‌ها در زمینه استحصال آب است که ریشه در تاریخ ایران دارد اما امروزه این تونل های حاوی آب رو به نابودی است و مخالفان حفظ قنات، طرفدران آن را کهنه‌پرست می دانند.تاریخ نشان می دهد ایرانی ها اولین مردمانی بودند که به دانش و فناوری حفر قنات دست یافتند و بعد از آن این دانش به شمال هندوستان، شمال آفریقا و حتی اسپانیا رسید.همچنین نخستین تمدنی که کشاورزی آبی را وارد تاریخ کرد ایرانی ها بودند و از آنجا که ایران کشوری خشک و نیمه خشک است روشی بسیار هوشمندانه برای پایداری آب ابداع کردند که همان قنات است.
نسخه مناسب چاپ

بنا به گفته تاریخ نویسان ایرانیان سد سازان ماهری بودند، اجداد ما در چندین هزار سال شاید ده ها سد و صدها آب بند احداث کردند اما گذشت زمان به آنها نشان داد که احداث سد با وضعیت اقلیمی کشور سازگاری ندارد و موجب نابودی منابع می شود در واقع آنها بسیار باهوش بودند و دریافته بودند که سدسازی رویکردی ناپایدار، غیراقتصادی و زیان بار است از این رو به فکر راه حل بهتری افتادند که در این روند به فناوری قنات دست یافتند. پژوهشگران معتقدند بهره ‌برداری از قنات ابتدا در ایران صورت گرفت و در دوره هخامنشی توسط ایرانیان به عمان، یمن و شاخ آفریقا نیز راه یافت سپس مسلمانان آن را به اسپانیا بردند. مهمترین و قدیمی ‌ترین کاریزها (قنات) در ایران، افغانستان و تاجیکستان وجود دارد.

 

در حال حاضر در ٣٤ کشور جهان قنات وجود دارد ولی ۴۰ ‌هزار قنات فعال و نیمه فعال موجود در ایران چند برابر بیش‌ تر از مجموع قنات‌ها در سایر کشورهای جهان است، مهمترین قنات ‌های ایران در استان ‌های کویری خراسان، یزد، کرمان، مرکزی و فارس وجود دارد.

 

 

اين درحالي است كه در ميان استان‌هاي ايران چند سالي است نفس‌های آب در قلب قنات‌های سرزمین خراسان به شماره افتاده و با بحرانی به نام تشنگی روبرو هستند. خشکسالی‌های ۱۷ساله استان امان روستائیان را بریده است. وضعیت قنوات خراسان‌جنوبی در گذشته‌ای نه چندان دور یعنی در حدود ۵۰ سال به قبل تقریباً ۱۰۰ درصد آب مورد نیاز این استان در همه‌ بخش‌ها به‌ ویژه کشاورزی، شرب، بهداشت و...  از قنوات استحصال می‌شد، اما از آن زمان به این طرف با حفر بی‌رویة چاه‌های عمیق و بروز خشکسالی دراز مدت، آبدهی قنوات و چشمه‌ها به طور متوسط حدود ۶۵ درصد کاهش یافته است و حالا به گفته‌ي كارشناسان دوهزار رشته قنات در خراسان جنوبي خشك شده‌اند.

 

 

حالا با اهميت قنات‌ها در زندگي روزمره‌ي مردم ايران به خصوص كشاورزان سازمان بسيج سازندگي خراسان جنوبي مدتي است دست به كار شده تا با احياء و مرمت قنات‌ها زندگي دوباره‌اي را در روستاها به جريان بياندازد.مهندس حسين يوسفي كارشناس طرح احياء و مرمت قنات‌ها و استخرهاي ذخيره‌ي آب در استان خراسان جنوبي درباره‌ي فعاليت‌هاي صورت گرفته درجريان اين طرح مي‌گويد: طي تحقيقات گسترده‌اي كه انجام داديم خشكسالي‌هاي اخير و همچنين خشك شدن قنات يكي از مهم‌ترين عوامل مهاجرت روستاييان به شهرهاست. به همين خاطر تصميم گرفتيم با همكاري سازمان‌ها وارگان‌هاي ديگر روي احياء و مرمت منابع آبي به خصوص قنات‌ها كار كنيم.

 

 

آغاز كار مرمت قنات‌ها

 

 

وي ادامه مي‌دهد: ازآنجايي كه چرخه‌ي آبي در روستاهاي كويري قنات‌ها هستند سازمان بسيج سازندگي اوليت كار را روي قنات‌ها گذاشت و از سال ۸۶ جهاد كشاورزي وارد كار مرمت و احياي  آنها شد. از آن سال با موافقت‌ نامه‌هاي مستقيم با استانداري كارفرما جها دكشاورزي شد و اجراي اين طرح‌هاي آباداني به عهده‌ي سازمان بسيج سازندگي قرار گفت.

 

 

وي  ادامه مي‌دهد: خوشبختانه تا به امروز ۵۸ پروژه به طول ۱۶۱۰۰ متر انجام شده و درحدود ۳۰۰ رشته‌ي قنات احياء، مرمت و قابل استفاده شده است. همچنين از ويژگي‌هاي برتر اين طرح مي‌توان كمك به رونق كشاورزي و سطح و ميزان برداشت، كمك به ماندگاري مردم در روستاها و جلوگيري از مهاجرت به خصوص مهاجرت از مناطق مرزي و همچنين آغاز مهاجرت معكوس به روستاها و روتق آبادي روستاها اشاره كرد.

 

 

مهندس يوسفي در ادامه با اشاره به اين نكته كه دراجراي اين طرح تا به امروز براي بيش از ده هزار نفر از افراد بومي و غيربومي به صورت مستقيم و غيرمستقيم فرصت شغلي ايجاد شده افزود: دركنار احياء و مرمت قنوات فعاليت‌هاي ديگري نيز انجام گرفته و درحال حاضر نيز درحال انجام است. به طور مثال تا به امروز ۲۰۰ استخر ذخيره‌ي آب كه به صورت سنتي و خاكي بود وعملا ديگر قابل استفاده براي ذخيره آب نبود تبديل به استخرهاي امروزي و بتني شده.يكي ديگر از فعاليت‌هاي بسيج سازندگي پروژه‌ي انتقال آب از سرچشمه آن هم بدون هيچ كم وكاستي به دست كشاورزان است كه خوشبختانه در اين عرصه نيز موفقيت‌هاي چشم‌گيري تا امروز داشته‌ايم.

 

 

همكاري با آستان قدس رضوي

 

 

درحالي كه سازمان بسيج سازندگي با به كارگيري نيروهاي بومي و غيربومی براي آباداني روستاهاي خراسان جنوبي  همچنان به كار خود ادامه مي‌دهد چندي پيش سرپرست سازمان بسیج سازندگی استان ازانعقاد تفاهم نامه همکاری آستان قدس رضوی و بسیج سازندگی خراسان جنوبی در خصوص اجرای ۴۰ پروژه عمرانی و محرومیت زدایی مرتبط با منابع آب در سطح استان خراسان جنوبي خبرداد.

 

 

مهدی هنری با بیان اینکه یکی از برنامه های بسیج سازندگی اجرای طرح های عمرانی و محرومیت زدایی و خدمات رسانی به مردم عزیز استان می باشد گفت: دراین راستا پیگیری جهت استفاده بهینه از اعتبارات محرومیت زدایی کلیه نهادها و سازمان های مرتبط با موضوع و هدایت آنها به سمت مناطق و روستاهای محروم استان را در برنامه دارد. چرا که رفع محرومیت و فراهم کردن امکان زندگی برای روستاییان مناطق محروم، عامل بسیار مهمی در توسعه اقتصادی، تثبیت جمعیت و جلوگیری از مهاجرت روستاییان می باشد.

 

 

وی درحالي كه  از آستان قدس رضوی به عنوان نهادی مقدس یاد کرد و ادامه داد: به دلیل تاکیدات مقام معظم رهبری(مدظله العالی) در حکم انتصاب تولیت محترم آستان قدس بر خدمت به محرومین و مستضعفین خوشبختانه برنامه های محرومیت زدایی در راس برنامه های آنها قرار گرفته است. به همين خاطر و با توجه به ظرفیت سازمان بسیج سازندگی در ارتباط مستقیم با مردم و حضور فعال در روستاها تفاهم نامه ای فی مابین آستان قدس رضوی و بسیج سازندگی خراسان جنوبی به منظور محرومیت زدایی و ایجاد زمینه اشتغال پایدار از طریق اجرای پروژه های احیا و مرمت قنوات و احداث کانال و استخرهای ذخیره آب در سطح استان خراسان جنوبی منعقد گردیده است.

 

 

سرپرست سازمان بسیج سازندگی استان ادامه داد: مهمترین مزیت این تفاهم اجرای پروژه در همه شهرستان های استان می باشد. بر این اساس تعداد ۴۰ طرح در این برنامه اولیه قرار گرفته که براورد اعتبار کلی آن ۱۵ میلیارد ریال بوده و ۵۰ درصد آن به میزان ۷۵۰ میلیون تومان توسط آستان قدس تامین می گردد.۵۰ درصد باقیمانده نیز با پیگیری بسیج سازندگی از طریق خودیاری اهالی، خیرین وادارات و دستگاه های متولی پروژه تامین خواهد شد. مطابق این تفاهم مبلغ ۲۰۰ میلون تومان برای شروع بکار پروژه از طرف آستان قدس رضوی تخصیص یافته  و به حساب سازمان واریز تا عملیات اجرای پروژه ها آغاز شود.

 

 

    دیدگاه ها

    • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد.
    • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
    • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

    تازه ها